Month: March 2020

1 Ma Elaisha gwara nwayi ahu okwu, bú onye o mere ka nwa-ya nwoke di ndu, si, Bilie, je, gi onwe-gi na ulo-gi, nọ dika ọbìa n’ebe ọ bula i gānọ dika ọbìa: n’ihi na Jehova akpọwo oké unwu ka ọ da: ọzọ kwa, ọ gābiakwasi ala arọ asa.

2 Nwayi ahu we bilie, me dika okwu onye nke Chineke si di: ọ we je, ya onwe-ya na ulo-ya, nọ dika ọbìa n’ala ndi Filistia arọ asa.

3 O rue, n’ọgwugwu arọ asa ahu, na nwayi ahu si n’ala ndi Filistia lata: ọ pua itiku eze nkpu bayere ulo-ya na ala-ya.

4 Ma eze nāgwa Gihezi, bú nwa-okorọbia onye nke Chineke, okwu, si, Biko, kọrọm akukọ ihe uku nile nke Elaisha meworo.

5 O rue na, mb͕e ya onwe-ya nākọrọ eze otú o mere ka onye nwuru anwu di ndu ọzọ, le, nwayi ahu, onye o mere ka nwa-ya nwoke di ndu ọzọ nētiku eze nkpu bayere ulo-ya, baye-kwa-ra ala-ya. Gihezi we si, Onye-nwem eze, nka bu nwayi ahu, nka bu kwa nwa-ya nwoke, onye Elaisha mere ka ọ di ndu ọzọ.

6 Eze we jua nwayi ahu, o we kọrọ ya akukọ ahu. Eze we nye ya otù onye nējere ya ozi, si, Nyeghachi ihe nile o nwere, na ihe-ọmume nile nke ubi site n’ubọchi ọ rapuru ala-ya, we rue ub͕u a.

7 Elaisha we biarue Damaskọs; ma Ben-hedad, bú eze Siria, nāria ọria; ewe gosi ya, si, Onye nke Chineke abiawo n’ebe a.

8 Eze we si Hazael, Were onyinye-inata-iru-ọma n’aka-gi, je izute onye nke Chineke, jua Jehova ase site n’aka-ya, si, M’gādiri ndu n’ọria nka?

9 Hazael we je izute ya, were onyinye-inata-iru-ọma n’aka-ya, bú ezi ihe nile nke Damaskọs, ibu ọgu camel abua gēbu, o we bia guzo n’iru ya, si, Nwa-gi, bú Ben-hedad eze Siria, ezìwom biakute gi, si, M’gādiri n’ọria nka?

10 Elaisha we si ya, Je, si ya, I ghaghi idiri ndu; ma Jehova emewo ka m’hu na ọ ghaghi inwu.

11 Ọ we legide ya anya, che ya iru, rue mb͕e ihere mere ya: onye nke Chineke we kwa ákwá.

12 Hazael we si, Gini mere onye-nwem nākwa ákwá? Ọ si, N’ihi na amawom ihe ọjọ nke i gēme umu Israel: i gēsu ebe nile ha ewusiri ike ọku, i gēwere kwa mma-agha b͕ue umu-okorobia-ha, i gātupia kwa umu-ha nāṅu ara, i gāb͕awa ndinyom-ha di ime afọ.

13 Hazael we si, Ma gini bu orù-gi, bú nkita nka, na ọ gēme ihe uku a? Elaisha we si, Jehova emewo ka m’hu na i gābu eze Siria.

14 O we si n’ebe Elaisha nọ la, biakute onye-nwe-ya; ọ si ya, Gini ka Elaisha siri gi? Ọ si, Ọ sirim na i ghaghi idiri ndu.

15 O rue, n’echi-ya, na ọ chiri ákwà-ob͕ub͕o, biaye na miri, b͕asa ya n’iru-ya, ọ we nwua: Hazael we buru eze n’ọnọdu ya.

16 Ma n’arọ nke-ise nke Joram nwa Ehab, bú eze Israel, mb͕e Jehoshafat bu kwa eze Juda, Jehoram nwa Jehoshafat, bú eze Juda, malitere ibu eze.

17 Orú arọ na iri na abua ka ọ b͕ara mb͕e ọ malitere ibu eze; o we buru eze arọ astọ na Jerusalem.

18 Ọ je ije n’uzọ ndi-eze Israel, dika ulo Ehab mere: n’ihi na ọ bu nwa-nwayi Ehab ka o nwere na nwunye: o we me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova.

19 Ma Jehova ekweghi ibibi Juda, n’ihi Devid, bú orù-Ya, dika Ọ siri ya na Ọ gēnye ya oriọna, nye kwa umu-ya, ubọchi nile.

20 N’ubọchi-ya ka Edom siri n’okpuru aka Juda jehie, mere onwe-ha eze.

21 Joram we gabiga rue Zaia, ya na ub͕ọ-ala-ya nile: o rue na o biliri n’abali, tib͕ue Edom ndi nāb͕a ya buruburu, ha na ndi-isi ub͕ọ-ala: ndi ahu we b͕alaga n’ulo-ikwū-ha.

22 Edom we si n’okpuru aka Juda jehie, rue ta. Mb͕e ahu ka Libna jehiere n’otù mb͕e ahu.

23 Ma okwu Joram nile nke fọduru, na ihe nile o mere, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Juda?

24 Joram we so nna-ya-hà dina n’ọnwu, elìe ya n’ebe elìri nna-ya-hà n’obodo Devid: Ehazaia, bú nwa-ya, we buru eze n’ọnọdu ya.

25 N’arọ nke-iri-na-abua nke Joram nwa Ehab, bú eze Israel, ka Ehazaia nwa Jehoram, bú eze Juda, malitere ibu eze.

26 Orú arọ na abua ka Ehazaia b͕ara mb͕e ọ malitere ibu eze; o we buru eze otù arọ na Jerusalem. Ma aha nne-ya bu Atalaia nwa Ọmri, bú eze Israel.

27 O we je ije n’uzọ ulo Ehab, me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova, dika ulo Ehab mere: n’ihi na nwa nwa ulo Ehab ka ọ bu.

28 O we soro Joram nwa Ehab ibuso Hazael, bú eze Siria, agha na Remot-gilead: ndi Siria we tib͕ue Joram.

29 Eze, bú Joram, we lata ka agwọ ya nime Jezreel na ntib͕u ndi Siria tib͕uru ya na Rema, mb͕e o nēbuso Hazael, bú eze Siria, agha. Ehazaia nwa Jehoram, bú eze Juda, we rida ihu Joram nwa Ehab nime Jezreel, n’ihi na ọ nāria ọria.

1 Ma Elaisha, bú onye-amuma, kpọrọ otù onye nime umu ndi-amuma, si ya, Ke ihe-ọkiké n’úkwù-gi, were karama manu a n’aka-gi, je Remot-gilead.

2 Mb͕e i biara ebe ahu, gi hu Jihu nwa Jehoshafat nwa Nimshi anya n’ebe ahu, ba nime, me ka o bilie site n’etiti umu-nne-ya, me kwa ka ọ ba n’ime-ulo di n’ime-ulo.

3 Gi were kwa karama manu ahu, wukwasi ya n’isi-ya, si, Otú a ka Jehova siri, Etewom i manu ibu eze Israel. Meghe kwa uzọ, b͕alaga, eche-kwa-la eche.

4 Nwa-okorọbia ahu, ọbuná nwa-okorọbia ahu, bú onye-amuma, we jerue Remot-gilead.

5 Ọ bia, ma, le, ndi-isi usu-ndi-agha nanọdu ala; ọ si, Enwerem okwu igwa gi, onye-isi. Jihu we si, Ọ̀ bu onye nime ayi nile? Ọ si, Ọ bu gi, onye-isi.

6 O bilie, ba n’ulo; ọ wukwasi manu ahu n’isi-ya, si ya, Otú a ka Jehova, bú Chineke Israel, siri, Etewom i manu ibu eze ndi Jehova, bú Israel.

7 I gētib͕u kwa ulo Ehab, bú onye-nwe-gi, ka M’we bọ ọ́bọ̀ ọbara ndi-orùm, bú ndi-amuma, na ọbara ndi-orù nile nke Jehova, n’aka Jezebel.

8 Ulo nile nke Ehab gāla kwa n’iyì: M’gēbipu kwa n’aru Ehab nwa-nwoke ọ bula, na onye eb͕ochiri eb͕ochi na onye arapuru arapu n’Israel.

9 M’gēme kwa ulo Ehab ka ọ di ka ulo Jeroboam nwa Nebat, ka ọ di kwa ka ulo Beasha nwa Ahaija.

10 Nkita gēri kwa Jezebel n’òkè-ala-ubi Jezreel, ọ dighi kwa onye nēlì ya. O we meghe uzọ b͕alaga.

11 Jehu we pukute ndi-orù onye-nwe-ya: otù onye we si ya, Ùdo di kwa? gini mere onye a nke nāwi ara biakutere gi? Ọ si ha, Unu onwe-unu amawo nwoke ahu na nkpari-uka-ya.

12 Ha si, Ọ bu okwu-ugha; biko, gosi ayi. Ọ si, Otú a na otú a ka ọ gwaram, si, Otú a ka Jehova siri, Etewom i manu ibu eze Israel.

13 Ha we me ngwa, chiri, nwoke ọ bula uwe-ya, do ya n’okpuru ya n’elu ihe-nrigo, fùa opì-ike, si, Jihù bu eze.

14 Jihu nwa Jehoshafat nwa Nimshi we kekọta madu imegide Joram. (Ma Joram nēche Remot-gilead, ya onwe-ya na Israel nile, n’ihi Hazael, bú eze Siria:

15 ma Jehoram, bú eze, laghachiri ka agwọ ya nime Jezreel na ntib͕u nke ndi Siria tib͕uru ya, mb͕e o nēbuso Hazael, bú eze Siria, agha.) Jihu we si, Ọ buru na nka bu uche-unu, ka onye-nb͕apu ghara isi n’obodo a pua ije igosi ya nime Jezreel.

16 Jihu we nọdu n’ub͕ọ-ala, jerue Jezreel; n’ihi na Joram nēdina n’ebe ahu. Ma Ehazaia, bú eze Juda, ridatara ihu Joram.

17 Ma onye-nche nēguzo n’elu ulo-elu na Jezreel, ọ hu ìgwè ndi Jihu mb͕e ọ nābia, ọ si, Ìgwè madu ka m’nāhu. Jehoram we si, Were onye-inyinya, ziga izute ha, ya si kwa, Ùdo di kwa?

18 Onye-nnọkwasi-inyinya we je izute ya, si, Otú a ka eze siri. Ùdo di kwa? Jihu we si, Gini ka gi na udo nwekọrọ? chigharia ga n’azum. Onye-nche ahu we gosi, si, Onye-ozi-ayi biakutere ha, ma ọ lataghi.

19 O we zipu onye-nnọkwasi-inyinya nke-abua, ọ biakute ha, si, Otú a ka eze siri, Ùdo di kwa? Jihu we si, Gini ka gi na udo nwekọrọ? chigharia ga n’azum.

20 Onye-nche we gosi, si, Ọ biaruru ha aru, ma ọ latagh: ma odudu-inyinya di ka odudu-inyinya Jihu nwa Nimshi; n’ihi na o nēdu inyinya dika onye nāwi ara.

21 Jehoram we si, Jikwa ub͕ọ-ala. Ha we jikwa ub͕ọ-ala-ya. Jehoram, bú eze Israel, na Ehazaia, bú eze Juda, we pua, nwoke ọ bula n’ub͕ọ-ala-ya, ha we pua izute Jihu, we huta ya n’òkè-ala-ubi Nebot, bú onye Jezreel.

22 O rue, mb͕e Jehoram huru Jihu, na ọ siri, Ùdo di kwa, Jihu? Ọ si, Gini bu udo ahu, na mb͕e ikwa-iko Jezebel, bú nne-gi, na mb͕asi-ya nādi ọtutu?

23 Jehoram we chigharia aka-ya abua, b͕alaga, si Ehazaia, Aghughọ di, Ehazaia.

24 Jihu we dọtia uta-ya ka aka-ya ra, b͕ata Jehoram n’ab͕ata ogwe-aka-ya abua, àkú we si n’obi-ya puta, o we ruru ala n’ub͕ọ-ala-ya.

25 Jihu we si Bidka, bú onye-isi-agha-ya, Bulie ya, tubà n’òkè ubi Nebot, bú onye Jezreel: n’ihi na cheta na mu na gi nānọkwasi n’elu inyinya, ayi abua, nēso Ehab, bú nna-ya, mb͕e Jehova boro ya ibu a;

26 N’ezie ahuwom ọbara Nebot na ọbara umu-ya ndikom n’abali hnyahuru, ọ bu ihe si n’ọnu Jehova puta; M’gākwughachi kwa gi n’òkè-ala-ubi nka, ọ bu ihe si n’ọnu Jehova puta. Ma ub͕u a bulie ya, tubà ya n’òkè-ala-ubi ahu, dika okwu Jehova si di.

27 Ma Ehazaia, bú eze Juda, huru ya, b͕alaga n’uzọ ulo ubi ab͕ara ogige. Jihu we chuso ya, si, Tib͕u-kwa-nu ya n’ub͕ọ-ala-ya. Ha we tib͕ue ya na nrigo Gua, nke di nso Ibleam. O we b͕alaga na Megido, nwua n’ebe ahu.

28 Ndi-orù-ya we me ka ub͕ọ-ala-ya būru ya jerue Jerusalem, ha we lìe ya n’ílì-ya, n’ebe elìri nna-ya-hà, n’obodo Devid.

29 Ma n’arọ nke-iri-na-otù nke Joram nwa Ehab ka Ehazaia malitere ibu eze Juda.

30 Jihu we biarue Jezreel, Jezebel we nu ya; ọ we de ihe-ichọ-nma n’anya-ya abua, me ka isi-ya di nma, lepu anya na window.

31 Mb͕e Jihu bara n’ọnu-uzọ-ama, nwayi ahu siri, Ùdo di kwa, Zimri, ob͕u onye-nwe-ya?

32 Jihu we welie iru-ya le anya na window, si, Ònye diyerem? ònye? Onozi abua ma-ọbu atọ we leputa anya n’ebe ọ nọ.

33 Ọ si, Tudanu ya. Ha we tuda ya: ufọdu nime ọbara-ya we fesa na mb͕idi, na n’inyinya-ya: ọ we zọkwasi ya ukwu.

34 Ọ bata, rie ihe ṅu kwa ihe-ọṅuṅu, si, Biko, Lenu nwayi a aburu ọnu anya nke-ọma, lìe ya: n’ihi na nwa-nwayi eze ka ọ bu.

35 Ha we je ilì ya: ma ha achọtaghi ihe ọ bula di n’aru-ya ma-ọbughi okpokoro-isi-ya, na ukwu-ya abua, na ọbu-aka-ya abua.

36 Ha we biaghachi, gosi ya. Ọ si, Okwu Jehova ka ọ bu, nke O kwuru n’aka orù-Ya, bú Elaija onye Tisbe, si, N’òkè-ala-ubi Jezreel ka nkita gēri anu-aru Jezebel:

37 ozu Jezebel gādi kwa ka ǹsí-anu n’elu ubi n’òkè-ala-ubi Jezreel; ha ewe ghara isi, Nka bu Jezebel.

1 Ma Ehab nwere ọgu umu-ndikom atọ na iri nime Sameria. Jihu we de akwukwọ ziga na Sameria, zigara ndi-isi Jezreel, bú ndi-okenye, ziga-kwa-ra ndi nāzù umu Ehab, si,

2 Ma ub͕u a, mb͕e akwukwọ a bara n’aka-unu, ebe umu onye-nwe-unu nọ n’etiti unu, ebe ub͕ọ-ala na inyinya di kwa n’etiti unu, na obodo ewusiri ike, na ihe-agha;

3 leputanu onye ahu nke kachasi nma, nke zi-kwa-ra ezi karisia, nime umu-ndikom onye-nwe-unu, donu ya n’elu oche-eze nna-ya, buere ulo onye-nwe-unu agha.

4 Ha we tua egwu nke-uku ri nne, si, Le, eze abua eguzoghi n’iru ya: àyi onwe-ayi gēsi kwa aṅa guzo?

5 Onye nke bu onye-isi ulo, na onye nke bu onye-isi obodo, na ndi-okenye, na ndi nāzù umu eze, we zigara Jihu ozi, si, Ndi-orù-gi ka ayi bu, ayi gēme kwa ihe nile i si ayi me; ayi agaghi-eme nwoke ọ bula eze: gi me ihe di nma n’anya-gi.

6 O we degara ha akwukwọ nke ub͕ò abua, si, Ọ buru na mu ka unu diri, ọ buru kwa na olum ka unu onwe-unu nēge nti, chirinu isi ndikom ahu, bú umu onye-nwe-unu, biakutem dika mb͕e a echi rue Jezreel. Ma umu eze, bú ọgu ndikom atọ na iri, nọ n’aka ndi uku obodo ahu, ndi nāzùlite ha.

7 O rue, mb͕e akwukwọ ahu bara ha n’aka, na ha chiri umu eze, b͕ue ha, bú ọgu ndikom atọ na iri, tiye isi-ha nime nkata, zigara ya rue Jezreel.

8 Onye-ozi we bia, gosi ya, si, Ha ebubatawo isi umu eze. Ọ si, Tukọbanu ha n’obo abua n’oghere ọnu-uzọ-ama rue ututu.

9 O rue, n’ututu, na ọ puru, guzo, si ndi Israel nile, Ndi ezi omume ka unu bu: le, mu onwem kekọtara madu imegide onye-nwem, b͕ue ya: ma ònye tib͕uru ndia nile?

10 Maranu ub͕u a na ọ dighi okwu ọ bula gāda n’ala nime okwu Jehova, nke Jehova kwuru bayere ulo Ehab: n’ihi na Jehova emewo ihe O kwuru n’aka orù-Ya, bú Elaija.

11 Jihu we tib͕ue ndi nile fọduru ulo Ehab nime Jezreel, na ndi uku ya nile, na ndi ọ mara nke-ọma, na ndi-nchu-àjà-ya, rue mb͕e ọ dighi onye fọduru ọ rapuru ya.

12 O bilie, bia, jerue Sameria. Mb͕e ya onwe-ya ruru ulo-nlibe-anu nke ndi-ọzùzù-aturu n’uzọ,

13 Jihu hutara umu-nne Ehazaia, bú eze Juda, ọ si, Òle ndi ka unu bu? Ha si, Umu-nne Ehazaia ka ayi bu: ayi nārida kwa iju ajuju bayere udo umu eze na umu eze-nwayi.

14 Ọ si, Jidenu ha na ndu. Ha we jide ha na ndu, b͕ue ha n’olùlù ulo-nlibe-anu, bú ọgu ndikom abua na abua; o kweghi kwa ka nwoke ọ bula fọdu nime ha.

15 O si n’ebe ahu je, we huta Jehonadab nwa Rikab, ka ọ nābia izute ya: ọ gọzie ya, si ya, Obi-gi, ò ziri ezi, dika obim di n’ebe obi-gi di? Jehonadab we si, Otú a ka ọ di. Ọ buru na ọ di otú a, nyem aka-gi. O we nye ya aka-ya; o we me ka ọ rigo n’ub͕ọ-ala-ya.

16 Ọ si, Jesom, le ekworo m’nēkworo Jehova. Ha we me ka ọ ga ije n’ub͕ọ-ala-ya.

17 Ọ biarue Sameria, tib͕ue ndi nile fọduru Ehab nime Sameria, rue mb͕e o kpochapuru ya, dika okwu Jehova si di, nke Ọ gwara Elaija.

18 Jihu we chikọta ndi Israel nile, si ha, Ehab fère Beal òfùfè nke-ntà; Jihu gēfè ya òfùfè rinne.

19 Ma ub͕u a, kpọnu ndi-amuma nile nke Beal, na ndi nile nēfè ya, na ndi-nchu-àjà-ya nile, ka ha biakutem; ka aghara ile anya nwoke ọ bula ma ahughi ya: n’ihi na enwerem àjà uku ichuru Beal; onye ọ bula elere anya ya ma ahughi ya, ọ gaghi-adi ndu. Ma Jihu mere ya n’aghughọ, ka o we me ka ndi nēfè Beal la n’iyì.

20 Jihu we si, Donu ubọchi nb͕ochi nsọ nye Beal. Ha we kpọsa ya.

21 Jihu we ziga ozi n’Israel nile: ndi nile nēfè Beal we bia, ọ dighi kwa nwoke ọ bula fọduru nke nābiaghi. Ha we ba n’ulo Beal; ulo Beal we juputa na madu site n’otù ọnu-uzọ rue ọnu-uzọ ọzọ.

22 Ọ si onye ahu nke bu onye-isi ulo anēdebe uwe, Chiputara ndi nile nēfè Beal uwe. O we chiputara ha uwe.

23 Jihu we ba, ya na Jehonadab nwa Rikab, n’ulo Beal; ọ si ndi nēfè Beal, Chọsienu ike, hu, ka otù nime ndi nēfè Jehova ghara idi n’ebe a n’etiti unu, kama ndi nēfè Beal, nání ha.

24 Ha we ba ime àjà na àjà-nsure-ọku. Ma Jihu doro nye onwe-ya ọgu ndikom anọ n’èzí, si, Nwoke ahu nke kwere ka otù onye wepuga onwe-ya nime ndikom ahu ndi mu onwem nēme ka ha ba n’aka-unu, ndu-ya gālara ndu-ya.

25 O rue, mb͕e o surebìri àjà-nsure-ọku, na Jihu siri ndi-ọb͕a-ọsọ, si kwa ndi-isi-agha, Banu, tib͕ue ha; ekwela nwoke ọ bula pua. Ha we were ọnu mma-agha tib͕ue ha; ndi-ọb͕a-ọsọ na ndi-isi-agha tupuru ha n’èzí, jerue obodo ulo Beal.

26 Ha we buputa ogidi nke ulo Beal, sure ha ọku.

27 Ha kwatu-kwa-ra ogidi Beal, kwatu kwa Beal, me ka ọ buru olùlù-ọkwu, rue ta.

28 Jihu we kpochapu Beal n’Israel.

29 Nání nmehie nile nke Jeroboam nwa Nebat, nke o jiri me ka Israel mehie, Jihu ewezugaghi onwe-ya n’iso ha, bú umu-ehi ọla-edo ahu nke di na Bet-el, na nke di na Dan.

30 Jehova we si Jihu, N’ihi na i mewo nke-ọma n’ime ihe ziri ezi n’anyam, i we me ulo Ehab dika ihe nile si di nke di n’obim, umu-gi ndikom nke umu-umu nke-anọ gānọkwasiri gi n’oche-eze Israel.

31 Ma Jihu elezighi anya ijeghari n’iwu Jehova, bú Chineke Israel, n’obi-ya nile: o wezugaghi onwe-ya pua na nmehie nile nke Jeroboam, nke o jiri me ka Israel mehie.

32 Na mb͕e ahu ka Jehova malitere ibipu ufọdu n’Israel: Hazael we tib͕ue ha n’ókè ala nile nke Israel;

33 site na Jọdan n’ọwuwa-anyanwu, ala nile nke Gilead, ndi Gad, na ndi Reuben, na ndi Manase, site n’Aroea, nke di n’akuku ndagwurugwu Anon, bú Gilead na Beshan.

34 Ma okwu Jihu nile nke fọduru, na ihe nile o mere, na idi-ike-ya nile, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel?

35 Jihu we so nna-ya-hà dina n’ọnwu: ha we lìe ya na Sameria. Jehoahaz nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

36 Ma ubọchi Jihu bu eze Israel nime Sameria di orú arọ na asatọ.

1 Mb͕e Atalaia, bú nne Ehazaia, huru na nwa-ya nwoke anwuwo, o bilie, me ka nkpuru nile ndi nwe ala-eze la n’iyì.

2 Ma Jehosheba, nwa-nwayi eze, bú Joram, nwa-nne-nwayi Ehazaia, were Joash nwa-nwoke Ehazaia, zupu ya n’etiti umu-ndikom eze ndi anēme ka ha nwua, o were ya na nwayi nēnye ya ara, tiye ha n’ime-ulo nke ihe-ndina; ha we zopu ya n’iru Atalaia, ewe ghara ime ka ọ nwua.

3 O we nọ n’aka-ya n’ulo Jehova nēzo onwe-ya arọ isi: Atalaia we buru eze ala ahu.

4 Ma n’arọ nke-asa Jehoiada zigara chita ndi-isi usu nile nke ọgu ndikom ise, ndi diri ndi-Karait, na ndi diri ndi-ọb͕a-ọsọ, o me ka ha bakute ya n’ulo Jehova; ya na ha we b͕a ndu, o me ka ha ṅua iyi n’ulo Jehova, o me kwa ka ha hu nwa eze.

5 O we nye ha iwu, si, Nka bu ihe unu gēme: otù uzọ n’uzọ atọ nime unu, bú ndi nābà nime n’ubọchi-izu-ike, ganēdebe kwa ihe-ndebe ulo eze;

6 otù uzọ n’uzọ atọ gādi kwa n’ọnu-uzọ-ama Sua; otù uzọ n’uzọ atọ gādi kwa n’ọnu-uzọ-ama n’azu ndi-ọb͕a-ọsọ: unu gēdebe kwa ihe-ndebe nke ulo a, buru ihe-nb͕ochi.

7 Ma usu abua ahu nime unu, bú ndi nile nāpu apu n’ubọchi-izu-ike, ha gēdebe kwa ihe-ndebe ulo Jehova buruburu eze.

8 Unu gānọ kwa eze buruburu, nwoke ọ bula na ihe-agha-ya n’aka-ya; ma onye nābata nime akuku-unu, ka eme ka ọ nwua: unu nọye-kwa-ra eze mb͕e ọ nāpu n’èzí, na mb͕e ọ nābà nime.

9 Ndi-isi usu ọgu ndikom ise we me dika ihe nile si di nke Jehoiada, bú onye-nchu-àjà, nyere n’iwu: ha we chiri, nwoke ọ bula ndikom-ya, bú ndi nābà nime n’ubọchi-izu-ike, ha na ndi nāpu apu n’ubọchi-izu-ike, ha we biakute Jehoiada, bú onye-nchu-àjà.

10 Onye-nchu-àjà we nye ndi-isi usu ọgu ndikom ise ube na ọta nke eze, bú Devid, nwereri, nke di n’ulo Jehova.

11 Ndi-ọb͕a-ọsọ we guzo, nwoke ọ bula na ihe-agha-ya n’aka-ya, site n’akuku aka-nri ulo rue akuku aka-ekpe ulo ahu, n’akuku ebe-ichu-àjà na n’akuku ulo, n’akuku eze buruburu.

12 O we me ka nwa eze puta, o kpube ya okpu-eze, nye ya ihe-àmà; ha we me ya eze, te ya manu, kua aka-ha, si, Ka eze di ndu.

13 Atalaia we nu olu ndi-ọb͕a-ọsọ na nke ndi Juda, o we biakute ndi ahu n’ulo Jehova:

14 ọ hu, ma, le, eze nēguzo n’akuku ogidi, dika ikpé si di, ndi-isi na opì-ha di kwa n’akuku eze; ndi nile nke ala ahu ṅuri-kwa-ra ọṅu, fùa opì. Atalaia we dọwa uwe-ya nile, kpọ, si, Nkekọta imegide eze, nkekọta imegide eze.

15 Jehoiada, bú onye-nchu-àjà, we nye ndi-isi usu nile nke ọgu ndikom ise iwu, bú ndi-nlekọta usu-ndi-agha, si ha, Menu ka ọ pua ba n’etiti akuku; ma onye nābiaso ya n’azu, werenu mma-agha me ka ọ nwua: n’ihi na onye-nchu-àjà siri, Ka aghara ime ka ọ nwua n’ulo Jehova.

16 Ha we doro ya onwe-ha n’akuku abua; o we si uzọ nbata inyinya ba n’ulo eze: ewe me ka ọ nwua n’ebe ahu.

17 Jehoiada we me ọb͕ub͕a-ndu nke di n’etiti Jehova na eze na ndi Juda, na ha gābu ndi Jehova nwere; na n’etiti eze na ndi Juda.

18 Ndi nile nke ala ahu we ba n’ulo Beal, kwatue ya; ebe-ichu-àjà-ya nile na onyinyo-ya nile, ha tupiara ha nke-ọma, ha b͕u-kwa-ra Matan, bú onye-nchu-àjà Beal, n’iru ebe-ichu-àjà ahu. Onye-nchu-àjà we do ndi-nkekọta ilekọta ulo Jehova.

19 Ọ we chiri ndi-isi usu ọgu ndikom ise, na ndi-Karait, na ndi-ọb͕a-ọsọ, na ndi nile nke ala ahu; ha we me ka eze si n’ulo Jehova rida, ha we si uzọ ọnu-uzọ-ama ndi-ọb͕a-ọsọ ba n’ulo eze. O we nọkwasi n’oche ndi-eze.

20 Ndi nile nke ala ahu we ṅuria ọṅu, obodo ahu di-kwa-ra jū: ha we were mma-agha me ka Atalaia nwua n’ulo eze.

21 Jehoash b͕ara arọ asa mb͕e ọ malitere ibu eze.

1 N’arọ nke-asa nke Jihu ka Jehoash malitere ibu eze; o we buru eze ọgu arọ abua na Jerusalem: aha nne-ya bu Zibia nke Bia-sheba.

2 Jehoash we me ihe ziri ezi n’anya Jehova ubọchi-ya nile nke Jehoiada, bú onye-nchu-àjà, zíri ya ihe.

3 Nání na ewezugaghi ebe di elu: ndi Juda nọ nāchu àjà, nēsure kwa ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ n’ebe di elu nile.

4 Jehoash we si ndi-nchu-àjà, Ego nile nke ihe nsọ nile nke anēwebata n’ulo Jehova, bú ego onye nāgabiga n’ebe ndi agukọtara agukọta nọ, nwoke ọ bula ego madu nile nke ọ̀rùrù-ọnu-ya, na ego nile nke ọ batara n’obi nwoke ọ bula iwebata n’ulo Jehova,

5 ka ndi-nchu-àjà were ya n’onwe-ha, nwoke ọ bula site n’aka onye ọ mara: ha onwe-ha gēme ka ebe etipúru etipú nke ulo ahu di ike, ebe ọ bula agāchọta ebe etipúru etipú.

6 O rue, n’arọ nke-orú-na-atọ nke eze, bú Jehoash, na ndi-nchu-àjà emeghi ka ebe etipúru etipú nke ulo ahu di ike.

7 Eze, bú Jehoash, we kpọ Jehoiada, bú onye-nchu-àjà, kpọ kwa ndi-nchu-àjà ọzọ, si ha, Gini mere unu emeghi ka ebe etipúru etipú nke ulo ahu di ike? ma ub͕u a unu anarala ego n’aka ndi unu mara, kama nyenu ya ime ka ebe etipúru etipú nke ulo ahu di ike.

8 Ndi-nchu-àjà we kwere ka ha ghara inara ego n’aka ndi Juda, ka ha ghara kwa ime ka ebe etipúru etipú nke ulo ahu di ike.

9 Jehoiada, bú onye-nchu-àjà, we were otù ib͕e, rapúe oghere n’okwu-ya, dọba ya n’akuku ebe-ichu-àjà, n’aka-nri nke ebe madu nābà n’ulo Jehova: ndi-nchu-àjà ndi nēche nbata-uzọ we tiye n’ebe ahu ego nile anēwebata n’ulo Jehova.

10 O rue, mb͕e ha huru na ego ahu riri nne n’ib͕e ahu, na ode-akwukwọ eze na onye-isi-nchu-àjà rigoro, ke ego ahu n’ihe, gu kwa ya, bú nke achọtara n’ulo Jehova.

11 Ha we nye ego ahu nke atùrù atù n’aka ndi nēje ozi ahu, bú ndi nēlekọta ulo Jehova: ha we weputa ya nye ndi-ọ̀kà n’osisi, nye kwa ndi nēwu ulo, bú ndi nālu ọlu n’ulo Jehova,

12 nye kwa ndi nēdo nkume, nye kwa ndi nāwa nkume, na iji zuta osisi na nkume awara awa ime ka ebe etipúru etipú nke ulo Jehova di ike, na ikwu ugwọ ihe nile nāputara ulo ahu ime ka ọ di ike.

13 Otú ọ di, emeghi iko ọla-ọcha, na ihe-ikpakepu-ọku, na ọkwa-nwusa, na opì, ihe ọla-edo ọ bula, ma-ọbu ihe ọla-ọcha, nye ulo Jehova, site n’ego nke anēwebata n’ulo Jehova:

14 n’ihi na ọ bu ndi nēje ozi ahu ka ha nyere ya, were kwa ya me ka ulo Jehova di ike.

15 Ha na ndikom ahu, ndi ha nēnye ego n’aka-ha inye ndi n’eje ozi ahu, agughi ego ahu: n’ihi na ọ bu n’ikwesi-ntukwasi-obí ka ndi ahu nēme ihe.

16 Adighi-ewebata ego àjà-ikpe-ọmuma na ego àjà-nmehie n’ulo Jehova: ọ bu ndi-nchu-àjà nwe ya.

17 Mb͕e ahu Hazael, bú eze Siria, rigoro, buso Gat agha, were ya: Hazael we che iru-ya imegide Jerusalem.

18 Jehoash, bú eze Juda, we chiri ihe nsọ nile nke Jehoshafat, na Jehoram, na Ehazaia, nna-ya-hà, bú ndi-eze Juda, doro nsọ, na ihe nsọ ya nile, na ọla-edo nile anāchọta n’àkù nile nke ulo Jehova, na nke ulo eze, zigara Hazael, bú eze Siria: o we si na Jerusalem rigo.

19 Ma okwu Joash nile nke fọduru, na ihe nile o mere, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Juda?

20 Ndi-orù-ya we bilie, kekọta nkekọta-madu imegide ya, tib͕ue Joash n’ulo Milo, n’uzọ nke nāridaru Sila.

21 N’ihi na Jozaka nwa Shimeat, na Jehozabad nwa Shomea, bú ndi-orù-ya, tib͕uru ya, o we nwua; ha we lìe ya n’ebe elìri nna-ya-hà n’obodo Devid: Amazaia nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

1 N’arọ nke-orú-na-atọ nke Jọash nwa Ehazaia, bú eze Juda, ka Jehoahaz nwa Jihu malitere ibu eze Israel nime Sameria arọ iri na asa.

2 O me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova, jeso nmehie nile nke Jeroboam nwa Nebat, nke o jiri me ka Israel mehie; o sighi nime ya wezuga onwe-ya.

3 Iwe Jehova we di ọku megide Israel, O nye ha n’aka Hazael, bú eze Siria, na n’aka Ben-hedad nwa Hazael, ubọchi nile.

4 Jehoahaz we chọ ime ka iru Jehova dajua, Jehova we ge ya nti: n’ihi na Ọ huru nmeb͕u Israel, n’ihi na eze Siria meb͕uru ha.

5 (Jehova we nye Israel onye-nzọputa, ha we pua n’okpuru aka Siria: umu Israel we biri n’ulo-ikwū-ha, dika na mb͕e gara aga.

6 Otú ọ di, ha esighi na nmehie nile nke ulo Jeroboam wezuga onwe-ha, bú nke o jiri me Israel ka ha mehie, ma Jehoahaz nējeghari nime ya: ọzọ kwa, Ashera guzoro na Sameria.)

7 N’ihi na ọ kweghi ka ndi Israel ọ bula fọduru Jehoahaz, ọ bu nání ọgu ndi-inyinya abua na iri, na ub͕ọ-ala iri, na orú nnù ndikom na nnù ise ndi ji ukwu eje; n’ihi na eze Siria mere ka ha la n’iyì, me kwa ha ka ha di ka ájá izọkwasi ukwu.

8 Ma okwu Jehoahaz nile nke fọduru, na ihe nile o mere, na idi-ike-ya, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ nke ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel?

9 Jehoahaz we so nna-ya-hà dina n’ọnwu, ha we lìe ya na Sameria: Joash nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

10 N’arọ nke-orú-na-iri-na-asa nke Joash, bú eze Juda, ka Jehoash nwa Jehoahaz malitere ibu eze Israel; nime Sameria arọ iri na isi.

11 O me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova; o sighi na nmehie nile nke Jeroboam nwa Nebat, bú nke o jiri me ka Israel mehie, wezuga onwe-ya: kama o jeghariri nime ya.

12 Ma okwu Joash nile nke fọduru, na ihe nile o mere, na idi-ike-ya nke o jiri buso Amazaia, bú eze Juda, agha, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel?

13 Joash we so nna-ya-hà dina n’ọnwu; Jeroboam we nọkwasi n’oche-eze-ya: ewe lìe Joash nime Sameria n’ebe elìri ndi-eze Israel.

14 Ma Elaisha nāria ọria nke ọria-ya ahu nke ọ nwuru nime ya: Joash, bú eze Israel, we ridakuru ya, kwa ákwá n’iru ya, si, Nnam, nnam, ub͕ọ-ala Israel, na ndi-inyinya-ya!

15 Elaisha we si ya, Chiri uta na àkú: o we chiri uta na àkú n’aka-ya.

16 Ọ si eze Israel, Tukwasi aka-gi n’uta: o we tukwasi aka-ya. Elaisha we tukwasi aka-ya abua n’aka abua nke eze.

17 Ọ si, Meghe window n’akuku Iru-anyanwu: o we meghe. Elaisha we si, B͕a: o we b͕a. Ọ si, Àkú nzọputa Jehova nwere, bú àkú nzọputa imegide Siria: i gētib͕u kwa Siria n’Efek, rue mb͕e i gēme ka ha gwusia.

18 Ọ si, Chiri àkú: o we chiri ha. Ọ si eze Israel, Tida n’ala: o we tie ub͕ò atọ, guzo.

19 Onye nke Chineke ahu we wesa ya iwe, si, Asi na i tiri ub͕ò ise ma-ọbu ub͕ò isi; mb͕e ahu i gēti Siria rue mb͕e i gēme ka ọ gwusia: ma ub͕u a i gēti Siria nání ub͕ò atọ.

20 Elaisha we nwua, ha we lìe ya. Ma usu ndi nāpunara madu ihe nke ndi Moab batara n’ala mb͕e arọ ọhu biara.

21 O rue, mb͕e ha nēli otù nwoke, le, ha huru usu ndi nāpunara madu ihe; ha we tubà nwoke ahu n’ílì Elaisha: nwoke ahu we da, metu ọkpukpu Elaisha aru, we di ndu, bilie guzo n’ukwu-ya abua.

22 Ma Hazael, bú eze Siria, meb͕uru Israel ub͕ochi nile nke Jehoahaz.

23 Jehova we mere ha amara, nwe obi-ebere n’aru ha, che ha iru, n’ihi ọb͕ub͕a-ndu-Ya nke Ya na Abraham na Aisak na Jekob mere, O kweghi kwa ibibi ha, O sighi kwa n’iru Ya chupu ha rue ub͕u a.

24 Hazael, bú eze Siria, we nwua; Ben-hedad nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

25 Jehoash nwa Jehoahaz we naghachi n’aka Ben-hedad nwa Hazael obodo nile nke ọ nara n’aka Jehoahaz nna-ya n’agha. Ub͕ò atọ ka Joash tib͕uru ya, we weghachi obodo nile nke Israel.

1 N’arọ nke-abua nke Joash nwa Joahaz, bú eze Israel, ka Amazaia nwa Joash, bú eze Juda, malitere ibu eze.

2 Ọ b͕ara orú arọ na ise mb͕e ọ malitere ibu eze; o we buru eze orú arọ na iteghete na Jerusalem: aha nne-ya bu Jehoadin nke Jerusalem.

3 O me ihe ziri ezi n’anya Jehova, nání na o meghi dika Devid nna-ya; dika ihe nile si di nke Joash nna-ya mere, otú a ka o mere.

4 Nání na ewzugaghi ebe di elu: ndi Juda nọ nāchu àjà, nēsure kwa ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ n’ebe nile di elu.

5 O rue, mb͕e ala-eze di ike n’aka-ya, na o tib͕uru ndi-orù-ya ndi tib͕uru eze, bú nna-ya:

6 ma o meghi ka umu nke ndi-otib͕u-madu ahu nwua: dika nke edeworo n’akwukwọ iwu Moses si di, nke Jehova nyere n’iwu, si, Agaghi-eme ka ndi bu nna nwua n’ọnọdu umu-ha, agaghi-eme kwa ka umu nwua n’ọnọdu ndi bu nna-ha; kama onye ọ bula gānwu nime nmehie nke aka ya.

7 Ya onwe-ya tib͕uru Edom nime Ndagwurugwu Nnú, orú nnù ndikom na nnù ise, were kwa Sela n’agha, kpọ aha-ya Jokteel, rue ta.

8 Mb͕e ahu Amazaia zigara ndi-ozi jekuru Jehoash nwa Jehoahaz nwa Jihu, bú eze Israel, si, Bia, ka ayi lerita onwe-ayi anya n’iru.

9 Jehoash, bú eze Israel, we zigara Amazaia, bú eze Juda, ozi, si, Uke nke di na Lebanon zigara osisi cedar nke di na Lebanon ozi, si, Nye nwam nwoke nwa-gi nwayi na nwunye: anu-ọhia nke di na Lebanon we gabiga, zọpia uke ahu.

10 I tib͕uwo Edom n’ezie, obi-gi we bulie gi elu: ka asọpuru gi na nka, nọdu kwa n’ulo-gi; ma n’ìhi gini ka i nākpali onwe-gi n’ihe ọjọ, ka i we da, gi onwe-gi, na Juda soro gi?

11 Ma Amazaia anughi. Jehoash, bú eze Israel, we rigo; ya onwe-ya na Amazaia, bú eze Juda, we lerita onwe-ha anya n’iru na Bet-shemesh, nke Juda nwere.

12 Ewe tib͕ue Juda n’iru Israel; ha we b͕alaga, nwoke ọ bula n’ulo-ikwū-ya.

13 Jehoash, bú eze Israel, we jide Amazaia, bú eze Juda, nwa Jehoash nwa Ehazaia, nime Bet-shemesh, we biarue Jerusalem, tipue mb͕idi Jerusalem site n’ọnu-uzọ-ama Efraim rue ọnu-uzọ-ama nke nkuku, nnù cubit.

14 Ọ chiri ọla-edo na ọla-ọcha nile, na ihe nile ahutara n’ulo Jehova, na n’àkù nile nke ulo eze, na ndi edoro na mbe, o we laghachi na Sameria.

15 Ma ihe Jehoash nile nke fọduru, nke o mere, na idi-ike-ya, na otú o busoro Amazaia, bú eze Juda, agha èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel?

16 Jehoash we so nna-ya-hà dina n’ọnwu, elìe ya nime Sameria n’ebe elìri ndi-eze Israel; Jeroboam nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

17 Amazaia nwa Joash, bú eze Juda, we di ndu mb͕e ọnwu Jehoash nwa Jehoahaz, bú eze Israel, gasiri, arọ iri na ise.

18 Ma ihe nile nke Amazaia mere nke fọduru, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Juda?

19 Ha we kekọta nkekọta-madu megide ya nime Jerusalem; o we b͕alaga na Lekish: ha we ziga ichuso ya rue Lekish, me ka ọ nwua n’ebe ahu.

20 Ha we bute ya n’elu inyinya: ewe lìe ya nime Jerusalem n’ebe elìri nna-ya-hà n’obodo Devid.

21 Ndi nile nke Juda we were Azaraia, ma onye ahu b͕ara arọ iri na isi, ha we me ya eze n’ọnọdu nna-ya Amazaia.

22 Ya onwe-ya wuru Ilat, nyeghachi ya Juda, mb͕e eze sorosiri nna-ya-hà dina n’ọnwu.

23 N’aro nke-iri-na-ise nke Amazaia nwa Joash, bú eze Juda, ka Jeroboam nwa Joash, bú eze Israel, malitere ibu eze na Sameria ọgu arọ abua na otù.

24 O me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova: o sighi na nmehie nile nke Jeroboam nwa Nebat wezuga onwe-ya, bú nke o jiri me ka Israel mehie.

25 Onye ahu weghachiri ókè-ala Israel site na nbata Hemat rue oké osimiri Araba, dika okwu Jehova, bú Chineke Israel, si di, nke O kwuru site n’aka Jona nwa Amitai, bú onye-amuma, nke sitere na Gat-hefa.

26 N’ihi na Jehova huru nweda-n’ala nke Israel, na ọ di ilu nke-uku: ọ dighi kwa onye eb͕ochiri eb͕ochi ma-ọdu onye arapuru fọduru, ọ dighi kwa onye-iye-aka ọ bula Israel nwere.

27 Ma Jehova ekwughi na Ọ gēhichapu aha Israel n’okpuru elu-igwe: O we si n’aka Jeroboam nwa Joash zọputa ha.

28 Ma okwu Jeroboam nile nke fọduru, na ihe nile o mere, na idi-ike-ya, otú o buru agha, otú o weghachi-kwa-ra Damaskọs, na Hemat, nke Juda nwere, nye Israel, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel?

29 Jeroboam we so nna-ya-hà dina n’ọnwu, bú ndi-eze Israel; Zekaraia nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

1 N’arọ nke-orú-na-asa nke Jeroboam, bú eze Israel, ka Azaraia nwa Amazaia, bú eze Juda, malitere ibu eze.

2 Arọ iri na isi ka ọ b͕ara mb͕e ọ malitere ibu eze; ọ buru eze ọgu arọ abua iri na abua nime Jerusalem: aha nne-ya bu Jekolaia nke Jerusalem.

3 O me ihe ziri ezi n’anya Jehova, dika ihe nile si di nke Amazaia nna-ya mere.

4 Nání na ewezugaghi ebe di elu: ndi Juda nọ nāchu àjà nēsure kwa ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ n’ebe di elu nile.

5 Jehova we tie eze ahu ihe, o we buru onye-ekpenta rue ubọchi ọnwu-ya, we biri n’ulo ewupuru iche. Ma Jotam nwa eze bu onye-isi ulo-ya, nēkpe ndi ala ahu ikpe.

6 Ma okwu Azaraia nile nke fọduru, na ihe nile o mere, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Juda?

7 Azaraia we so nna-ya-ha dina n’ọnwu; ha we lìe ya n’ebe elìri nna-ya-hà n’obodo Devid: Jotam nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

8 N’arọ nke-orú-na-iri-na-asatọ nke Azaraia, bú eze Juda, ka Zekaraia nwa Jeroboam malitere ibu eze Israel nime Sameria ọnwa isi.

9 O me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova dika nna-ya-hà mere: o sighi na nmehie nile nke Jeroboam nwa Nebat wezuga onwe-ya, bú nke o jiri me ka Israel mehie.

10 Shalum nwa Jedesh we kekọta madu imegide ya, tib͕ue ya n’iru ndi Israel, me ka ọ nwua, we buru eze n’ọnọdu ya.

11 Ma ihe Zekaraia mere nke fọduru, le, edewo ha n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel.

12 Nka bu okwu Jehova, nke Ọ gwara Jihu, si, Umu-gi ndikom nke umu-umu nke-anọ gānọkwasiri gi n’oche-eze Israel. O we di otú a.

13 Shalum nwa Jebesh malitere ibu eze n’arọ nke-orú-na-iri-na-iteghete nke Uzaia, bú eze Juda; o we buru eze ogologo otù ọnwa nime Sameria.

14 Menahem nwa Gadi we si na Tiaza rigo, biarue Sameria, tib͕ue Shalum nwa Jebesh nime Sameria, me ka ọ nwua, we buru eze n’ọnọdu ya.

15 Ma ihe nile Shalum mere nke fọduru, na nkekọta-ya nke ọ kekọtara madu imegide eze, le, edewo ha n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel.

16 Mb͕e ahu Menahem tib͕uru Tifsa na ndi nile nọ nime ya, na ókè-ala-ya nile, site na Tiaza: n’ihi na ha emegheghi ya uzọ, n’ihi ya ka o tib͕uru ya; ndinyom-ya nile ndi di ime, ọ b͕awara ha afọ.

17 N’arọ nke-orú-na-iri-na-iteghete nke Azaraia, bú eze Juda, ka Menahem nwa Gadi malitere ibu eze Israel arọ iri nime Sameria.

18 O me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova: o sighi na nmehie nile nke Jeroboam nwa Nebat wezuga onwe-ya ubọchi-ya nile, bú nmehie o jiri me ka Israel mehie.

19 Pul, bú eze Asiria, we bia imegide ala ahu; Menahem we nye Pul nnù talent ọla-ọcha abua na ọgu iri, ka aka-ya we diyere ya ime ka ala-eze di ike n’aka-ya.

20 Menahem we naputa ego ahu n’aka Israel, bú n’aka ndi-dike n’àkù, inye eze Asiria, ọgu shekel ọla-ọcha abua na iri diri otù nwoke. Eze Asiria we laghachi, o guzoghi kwa n’ebe ahu n’ala ahu.

21 Ma okwu Menahem nile nke fọduru, na ihe nile o mere, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel?

22 Menahem we so nna-ya-hà dina n’ọnwu; Pekahaia nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

23 N’arọ nke-ọgu-abua-na-iri nke Azaraia, bú eze Juda, ka Pekahaia nwa Menahem malitere ibu eze Israel nime Sameria arọ abua.

24 O wee me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova; o sighi na nmehie nile nke Jeroboam nwa Nebat wezuga onwe-ya, bú nke o jiri me ka Israel mehie.

25 Peka nwa Remalaia, bú onye-isi-agha-ya, we kekọta madu imegide ya, tib͕ue ya nime Sameria, n’ulo-elu nke ulo eze, ya na Agob na Arie; ọgu ndikom abua na iri nke umu ndi Gilead nọye-kwa-ra ya: o we me ka ọ nwua, we buru eze n’ọnọdu ya.

26 Ma okwu Pekahaia nile nke fọduru, na ihe nile o mere, le, edewo ha n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel.

27 N’arọ nke-ọgu-abua-na-iri-na-abua nke Azaraia, bú eze Juda, ka Peka nwa Remalaia malitere ibu eze Israel nime Sameria orú arọ.

28 O me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova: o sighi na nmehie nile nke Jeroboam nwa Nebat wezuga onwe-ya, bú nke o jiri me ka Israel mehie.

29 N’ubọchi Peka, bú eze Israel, ka Tiglat-pilesa, bú eze Asiria, biara, were Ijon, na Ebel-bet-meaka, na Janoa, na Kedesh, na Hezoa, na Gilead, na Galili, bú ala nile nke Naftali; o we me ka ha je biri n’Asiria.

30 Hoshea nwa Ila we kekọta nkekọta-madu megide Peka nwa Remalaia, tib͕ue ya, me ka ọ nwua, we buru eze n’ọnọdu ya, n’arọ nke-orú nke Jotam nwa Uzaia.

31 Ma okwu Peka nile nke fọduru, na ihe nile o mere, le, edewo ha n’akwukwọ, ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Israel.

32 N’arọ nke-abua nke Peka nwa Remalaia, bú eze Israel, ka Jotam nwa Uzaia, bú eze Juda, malitere ibu eze.

33 Orú arọ na ise ka ọ b͕ara mb͕e ọ malitere ibu eze; o we buru eze arọ iri na isi nime Jerusalem: aha nne-ya bu Jerusha nwa-nwayi Zedok.

34 O me ihe ziri ezi n’anya Jehova: dika ihe nile si di nke Uzaia nna-ya mere, otú a ka o mere.

35 Nání na ewezugaghi ebe di elu: ndi Juda nọ nāchu àjà nēsure kwa ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ n’ebe di elu nile. Onye ahu wuru ọnu-uzọ-ama ulo Jehova nke di n’elu.

36 Ma okwu Jotam nile nke fọduru, na ihe nile o mere, èdeghi ihe ahu n’akwukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Juda?

37 Na mb͕e ahu ka Jehova malitere izite Rezin, bú eze Siria, na Peka nwa Remalaia, imegide Juda.

38 Jotam we so nna-ya-hà dina n’ọnwu, elìe ya n’ebe elìri nna-ya-hà, n’obodo Devid nna-ya: Ehaz nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

1 N’arọ nke-iri-na-asa nke Peka nwa Remalaia ka Ehaz nwa Jotam, bú eze Juda, malitere ibu eze.

2 Orú arọ ka Ehaz b͕ara mb͕e ọ malitere ibu eze; o we buru eze arọ iri na isi nime Jerusalem: ma o meghi ihe ziri ezi n’anya Jehova, bú Chineke-ya, dika Devid nna-ya.

3 Ma o jere ije n’uzọ ndi-eze Israel. Ọzọ kwa, o mere ka nwa-ya nwoke gabiga nime ọku, dika ihe-árú nile nke mba ọzọ si di, bú ndi Jehova napuru ala-ha n’iru umu Israel.

4 Ọ chua àjà, sure kwa ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ n’ebe nile di elu, na n’elu ugwu ntà nile, na n’okpuru osisi ndu ọ bula.

5 Mb͕e ahu Rezin, bú eze Siria, na Peka nwa Remalaia, bú eze Israel, rigoruru Jerusalem ibu agha: ha we nọchigide Ehaz n’agha, ma ha apughi ibu agha.

6 Na mb͕e ahu ka Rezin, bú eze Siria, weghachiri Ilat nye Siria, chupu ndi-Ju n’Ilot: ndi Siria we ba n’Ilat, biri n’ebe ahu, rue ta.

7 Ehaz we zigara Tiglat-pilesa, bú eze Asiria, ndi-ozi, si, Orù-gi na nwa-gi ka m’bu: rigota, zọputam n’aka eze Siria na n’aka eze Israel, ndi nēbili imegidem.

8 Ehaz we chiri ọla-ọcha na ọla-edo anāchọta n’ulo Jehova, na n’àkù nile nke ulo eze, zigara eze Asiria ka ọ buru ihe-iri-ngo.

9 Eze Asiria we ge ya nti: eze Asiria we rigorue Damaskọs, were ya, me ka ndi-ya je biri na Kia, o me-kwa-ra ka Rezin nwua.

10 Eze, bú Ehaz, we je izute Tiglat-pilesa, bú eze Asiria, na Damaskọs, we hu ebe-ichu-àjà nke di na Damaskọs: eze, bú Ehaz, we zigara Uraija, bú onye-nchu-àjà, oyiyi ebe-ichu-àjà ahu, na ihe-atù-ya, dika ọlu nile aluru ya si di.

11 Uraija, bú onye-nchu-àjà, we wue ebe-ichu-àjà ahu: dika ihe nile si di nke eze, bú Ehaz, siri na Damaskọs zite, otú a ka Uraija, bú onye-nchu-àjà, mere, rue mb͕e eze, bú Ehaz, siri na Damaskọs bia.

12 Eze we si na Damaskọs bia, eze we hu ebe-ichu-àjà ahu: eze we biarue ebe-ichu-àjà ahu nso, sure àjà-nsure-ọku n’elu ya.

13 Ọ we sure àjà-nsure-ọku-ya ibu ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ, sure kwa onyinye-inata-iru-ọma-ya, wusi kwa àjà-ihe-ọṅuṅu-ya, wusa kwa ọbara àjà-udo-ya nile, n’elu ebe-ichu-àjà ahu.

14 Ma ebe-ichu-àjà ọla ahu, nke di n’iru Jehova, o si n’iru ulo ahu, si n’etiti ebe-ichu-àjà-ya na ulo Jehova, bute ya nso, tiye ya n’akuku Ugwu ebe-ichu-àjà-ya.

15 Eze, bú Ehaz, we nye Uraija, bú onye-nchu-àjà, iwu, si, N’elu ebe-ichu-àjà uku ahu ka i gēsure àjà-nsure-ọku ututu ibu ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ, na onyinye-inata-iru-ọma nke anyasi, na àjà-nsure-ọku nke eze, na onyinye-inata-iru-ọma-ya, ha na àjà-nsure-ọku nke ndi nile nke ala nka, na onyinye-inata-iru-ọma-ha, na àjà-ihe-ọṅuṅu nile ha; ọbara nile nke àjà-nsure-ọku, na ọbara nile nke àjà, n’elu ya ka i gāwusa kwa ya: ma ebe-ichu-àjà ọla ahu gādirim iji ju ase.

16 Uraija, bú onye-nchu-àjà, we me ya, dika ihe nile si di nke eze, bú Ehaz, nyere ya n’iwu.

17 Eze, bú Ehaz, we bipu ihe-njikọ nile nke ihe-ndọkwasi nile, si n’elu ha wezuga ite ọsisa-miri: o si-kwa-ra n’elu ehi ọla nke di n’okpuru ya weda oké osimiri ahu, tiye ya n’elu pavement nkume.

18 Ma uzọ ekpuru ekpu nke ubọchi-izu-ike nke ha wuru n’ulo ahu, na nbata eze nke di n’èzí, ọ b͕anwere ha rue ulo Jehova, n’ihi eze Asiria.

19 Ma ihe Ehaz nile nke fọduru nke o mere, èdeghi ihe ahu n’akukwọ ihe emere n’ubọchi nke ndi-eze Juda?

20 Ehaz we so nna-ya-hà dina n’ọnwu, elìe ya n’ebe elìri nna-ya-hà n’obodo Devid: Hezekaia nwa-ya we buru eze n’ọnọdu ya.

1 N’arọ nke-iri-na-abua nke Ehaz, bú eze Juda, ka Hoshea nwa Ila malitere ibu eze Israel nime Sameria arọ iteghete.

2 O me ihe jọrọ njọ n’anya Jehova, nání na o meghi dika ndi-eze Israel ndi buru ya uzọ.

3 Ya ka Shalmanesa, bú eze Asiria, rigoro imegide; Hoshea we ghọ orù-ya, butere ya onyinye-inata-iruọma.

4 Eze Asiria we hu nkekọta-madu imegide ya n’aru Hoshea; n’ihi na o zigara So, bú eze Ijipt, ndi-ozi, ma o bugoghi onyinye-inata-iru-ọma inye eze Asiria, dika ọ nēme kwa-arọ: eze Asiria we mechibido ya, ke ya ab͕u n’ulo-nkpọrọ.

5 Eze Asiria we rigo n’ala ahu nile, rigorue Sameria, nọchigide ya n’agha arọ atọ.

6 N’arọ nke-iteghete nke Hoshea ka eze Asiria were Sameria, me ka Israel je biri n’Asiria, me ka ha biri nime Hala, na nime Haboa, n’osimiri Gozan, na n’obodo ndi Midia.

7 O rue, n’ihi na umu Israel mehiere megide Jehova, bú Chineke-ha, Onye nēme ka ha si n’ala Ijipt, si n’okpuru aka Fero, bú eze Ijipt, rigoputa, n’ihi na ha tu-kwa-ra egwu chi di iche iche ọzọ,

8 we jeghari n’ukpuru nile nke mba ọzọ, bú ndi Jehova napuru ala-ha n’iru umu Israel, na n’ukpuru ndi-eze Israel, nke ha mere.

9 Umu Israel we were nzuzo me ihe nke nēzighi ezi megide Jehova, bú Chineke-ha, ha we wuere onwe-ha ebe di elu n’obodo-ha nile, site n’ulo-elu ndi nēche nche rue obodo ewusiri ike.

10 Ha guzo-kwa-ra ogidi na Asherim nye onwe-ha n’elu ugwu ọ bula di elu, na n’okpuru osisi ndu ọ bula:

11 ha we sure ihe-nsure-ọku nēsì ísì utọ n’ebe ahu n’ebe nile di elu, dika mba ọzọ mere, bú ndi Jehova mere ka ha je biri n’ala ọzọ n’iru ha; ha me-kwa-ra ihe ọjọ di iche iche ikpasu Jehova iwe:

12 ha we fè arusi di iche iche òfùfè, nke Jehova siri ha, Unu emela ihe a.

13 Jehova we b͕ara Israel àmà, b͕a-kwa-ra Juda, site n’aka onye-amuma ọ bula, na onye-ọhu-uzọ ọ bula, si, Sinu n’uzọ ọjọ nile unu laghachi, debe ihe nile M’nyere n’iwu, na ukpurum nile, dika iwu ahu nile si di nke M’nyere nna-unu-hà n’iwu, nke M’zite-kwa-ra unu n’aka ndi-orùm, bú ndi-amuma.

14 Ma ha anughi, kama ha kwesiri olu-ha ike, dika olu ndi bu nna-ha, ndi nēkweghi na Jehova, bú Chineke-ha.

15 Ha we ju ukpuru-Ya nile, na ọb͕ub͕a-ndu-Ya nke Ya na ndi bu nna-ha b͕ara, na ihe-àmà-Ya nile nke Ọ b͕ara ha; ha we jeso ihe-efu, we ghọ ihe-efu, soro mba ọzọ ndi nọ ha buruburu, ndi Jehova nyere ha iwu bayere ha, ka ha ghara ime dika ha.

16 Ha we rapu ihe nile Jehova, bú Chineke-ha, nyere n’iwu, ha we mere onwe-ha arusi awuru awu, bú umu-ehi abua, me kwa Ashera, kpọ isi ala nye usu nile nke ihe elu-igwe, fè Beal òfùfè.

17 Ha me-kwa-ra ka umu-ha ndikom na umu-ha ndinyom gabiga nime ọku, ha nāju kwa ase, nāb͕a afa, re onwe-ha ime ihe jọrọ njọ n’anya Jehova, ikpasu Ya iwe.

18 Jehova we wesa Israel iwe nke-uku, si n’iru Ya wezuga ha: ọ dighi ndi fọduru, nābughi ebo Juda, nání ya.

19 Juda edebeghi kwa ihe nile Jehova, bú Chineke-ha, nyere n’iwu, kama ha jeghariri n’ukpuru nile nke Israel nke ha mere.

20 Jehova we ju nkpuru nile nke Israel, weda ha n’ala, nye ha n’aka ndi nāpunara madu ihe, rue mb͕e O siri n’iru Ya chupu ha.

21 N’ihi na Ọ dọwapuru Israel n’ulo Devid; ha we me Jeroboam nwa Nebat eze: Jeroboam we chuputa Israel n’iso Jehova, o we me ka ha mehie nmehie uku.

22 Umu Israel we jegharia nime nmehie nile nke Jeroboam, nke o mere; ha esighi nime ha wezuga onwe-ha;

23 rue mb͕e Jehova siri n’iru Ya wezuga Israel, dika O kwuru site n’aka ndi-orù-Ya nile, bú ndi-amuma. Ewe me ka Israel si n’elu ala-ha je biri n’Asiria, rue ta.

24 Eze Asiria we me ka madu si na Babilon, si kwa na Kuta, si Kwa n’Ava, si kwa na Hemat na Sefavaim, bia, o me ka ha biri n’obodo nile nke Sameria n’ọnọdu umu Israel: ha we nweta Sameria, biri n’obodo-ya nile.

25 O rue, na nmalite obibi-ha n’ebe ahu, na ha atughi egwu Jehova: Jehova we zìe ọdum n’etiti ha, ha we nēb͕u ufọdu nime ha.

26 Ha we gwa eze Asiria okwu, si, Mba ndi i mere ka ha je biri n’ala ọzọ, bú ndi i mere ka ha biri n’obodo Sameria, ha amaghi ikpé Chineke nke ala ahu: O we zìe ọdum n’etiti ha, ma, le, ha nēme ka ha nwua, n’ihi na ha amaghi ikpé Chineke nke ala ahu.

27 Eze Asiria we nye iwu, si, Me ka otù onye nime ndi-nchu-àjà je n’ebe ahu, bú ndi unu mere ka ha si n’ebe ahu je biri n’ala ọzọ; ka ha je kwa biri n’ebe ahu, ka o zí kwa ha ikpé Chineke ala ahu:

28 Otù onye nime ndi-nchu-àjà ahu ndi ha mere ka ha si na Sameria je biri n’ala ọzọ we bia biri na Bet-el, we nēzí ha otú ha gātu egwu Jehova.

29 Ha we nēme, mba ọ bula chi nke aka ya, ha we dọba ha n’ulo nke ebe di elu nke ndi Sameria mere, mba ọ bula n’obodo-ha ebe ha onwe-ha nēbi.

30 Ndikom Babilon we me Sukot-benot, ndikom Kut me-kwa-ra Neagal, ndikom Hemat me-kwa-ra Ashima,

31 ndikom Ava me-kwa-ra Nibaz na Tatak, ma ndi Sefavaim nēsurere Adramelek na Anamelek umu-ha n’ọku, bú chi abua nke Sefavaim.

32 Ha we nātu egwu Jehova, mere onwe-ha ndi-nchu-àjà nke ebe nile di elu sitere n’ọnu-ọgugu-ha nile, ha we nēmere ha ihe n’ulo nke ebe nile di elu.

33 Jehova ka ha nātu egwu, ma chi di iche iche nke aka ha ka ha nēfè, dika ikpé mba nile si di, bú ndi emere ka ha si n’ebe ahu je biri n’ala ọzọ.

34 Rue ta ndi ahu nēme dika ikpé mbu nile si di: ha adighi-atu egwu Jehova, ha adighi-eme kwa dika ukpuru nile ha si di, ma-ọbu dika ikpé-ha si di, ma-ọbu dika iwu si di, ma-ọbu dika ihe enyere n’iwu si di, nke Jehova nyere umu Jekob n’iwu, bú onye Ọ guru aha-ya Israel;

35 Jehova we soro ha b͕a ndu, nye ha iwu, si, Unu atula egwu chi di iche iche ọzọ, unu akpọ-kwa-la isi ala nye ha, unu efè-kwa-la ha òfùfè, unu achu-kwara-la ha àjà:

36 kama Jehova, Onye were ike uku na ogwe-aka esetiri eseti me ka unu si n’ala Ijipt rigoputa, Ya ka unu gātu egwu, Ya ka unu gākpọ kwa isi ala nye, Ya ka unu gāchu-kwa-ra àjà:

37 ukpuru nile na ikpé nile na iwu na ihe enyere n’iwu, nke O dere n’akwukwọ nye unu, ndia ka unu gēlezi kwa anya ime ubọchi nile; ma unu atula egwu chi di iche iche ọzọ:

38 ma ọb͕ub͕a-ndu Mu na unu b͕ara, unu echezọla ya; unu atu-kwa-la egwu chi di iche iche ọzọ:

39 kama Jehova, bú Chineke-unu, ka unu gātu egwu; Ya onwe-ya gānaputa kwa unu n’aka ndi-iro-unu nile.

40 Ma ha anughi, kama dika ikpé mbu ha si di ka ha onwe-ha nēme.

41 Mba ndia we nātu egwu Jehova, ma ọ bu arusi nile ha apiri api ka ha nēfè; umu-ha kwa, na umu umu-ha, dika ndi bu nna-ha mere, otú a ka ha onwe-ha nēme rue ta.